سلام دوستان

 با نام خدا جلسه ی نهم را آغاز می کنیم:

قبل از شروع کلاس باید به اون هایی که برای خودشون یک دفتر چه تهیه کرده اند و درس ها رو توش مرتب می نویسند و مشق ها و تمرین ها رو توش یاد داشت می کنند باریکلا بگم و اونایی که هنوز این کار رو نکرده اند، حتما این هفته این کار رو بکنن. باید برا خودتون یه جزوه داشته باشین و تمام درس ها رو توش مرتب بنویسین.

باریکلا به اون هایی که دارن                  برای جزوه شون یک دونه دفتر

 تمام طول هفته می کنن هی              تموم نکته هـای درس و از بر

(سایه)

در ادامه ی معرفی وزن های معروف و رایج شعر فارسی به معرفی 2 وزن دیگه می پردازیم:

مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلُ فاعلن
تن تن ت/ تن ت تن ت / ت تن تن ت / تن ت تن
آنان که/ خاک را به/ نظر کیمی /یا کنند

در این جا چند نکته را باید متذکر بشم:
1 = ن آنان در تقطیع به حساب نمیاد. یعنی حساب میکنیم: آ / نا / که/. در حقیقت نان با این که هجای کشیده است ولی بلند حساب می شه.
2= ه در آخر : که – به – چه – آینه – رفته – شسته – پیاده – مهره .... نوشته می شه ولی خونده نمی شه. این ه رو بهش می گیم ( های غیر ملفوظ) یعنی ه ای که در لفظ نمیاد. پس چون در لفظ نمیاد در تقطیع هم به حساب نمیاریمش.
با این حساب که – به – چه .... هجای کوتاه حساب می شه
3= هر جه که هجای کشیده در اول و وسط مصرع داشتیم (مثل خاک در این مصرع) یک ضمه ی فرضی به سکون اخرین حرف می دیم تا تبدیل به یک هجای بلند (خا) و یک هجای کوتاه ( کُ ) بشه.

4= همیشه اخر مصراع باید هجای بلند باشه. حالا اگه تو مصرعی هجای کوتاه بود ( مثل: ادم نشو – به تو چه – گفتم نه ...) ما اون هجای کوتاه رو به اندازه ی یک هجای بلند کش می دیم و بلند حسابش می کنیم.
حالا اگر هجای کشیده بود ( مثل همین مثال خودمون: کنند =ک + نند) چون نند هجای کشیده است ما د اخر رو که حرف ساکنه حذف می کنیم و می گیم کنن تا به هجای بلند تبدیل بشه.
حالا اگه هجای خیلی کشیده بود و دو تا حرف ساکن داشت چی؟ مثل : دوست – پوست - / خب معلومه ، دو تا ساکن رو هر دو تا شو بر می داریم تا دو و پو بمونه
5= وقتی کلمه ای که های غیر ملفوظ داره با کسره به حرف بعدی بچسبه ما عملا یک ی می گیم که در رسم الخط قدیم نوشته نمی شه. مثلا: نامهِ من = نامه ی من / شانهِ تو = شانه ی تو
شما این ی رو هم بنویسین و هم تو  تقطیع حسابش کنین.

تقطیع شعر زیر :

دوش آگهی ز یار سفرکرده داد باد
من نیز دل به باد دهم هر چه باد باد
کارم بدان رسید که همراز خود کنم
هر شام برق لامع و هر بامداد باد
در چین طره ی تو دل بی حفاظ من
هرگز نگفت مسکن مالوف یاد باد
امروز قدر پند عزیزان شناختم
یا رب روان ناصح ما از تو شاد باد
خون شد دلم به یاد تو هر گه که در چمن
بند قبای غنچه ی گل می‌گشاد باد
از دست رفته بود وجود ضعیف من
صبحم به بوی وصل تو جان بازداد باد
حافظ نهاد نیک تو کامت برآورد
جان‌ها فدای مردم نیکونهاد باد

دوش آگ/هی ز یار/ سفرکرده /داد باد
من نیز/ دل به باد / دهم هر چه /باد باد
کارم ب/دان رسید/ که همراز /خود کنم
هر شام /برق لام/ع و هر بام/داد باد
در چین/ طره ی تو /دل بی ح/فاظ من
هرگز ن/گفت مسک/ن مالوف/ یاد باد
امروز /قدر پند /عزیزان ش/ناختم
یا رب ر/وان ناص/ح ما از تو/ شاد باد
خون شد د/لم به یاد /تو هر گه که در/ چمن
بند ق/بای غنچه /ی گل می‌گ/شاد باد
از دست/ رفته بود/ وجود ض/عیف من
صبحم به/ بوی وصل/ تو جان باز/داد باد
حافظ ن/هاد نیک/ تو کامت ب/رآورد
جان‌ها ف/دای مرد/م نیکو ن/هاد باد

وزن بعدی:
مفعولُ فاعلاتن مفعولُ فاعلاتن
تن تن ت/ تن ت تن تن/ تن تن ت/ تن ت تن تن

تقطیع شعر زیر :

دل می‌رود ز دستم صاحب دلان خدا را
دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا
کشتی شکستگانیم ای باد شرطه برخیز
باشد که بازبینیم دیدار آشنا را
ده روزه مهر گردون افسانه است و افسون
نیکی به جای یاران فرصت شمار یارا
در حلقه گل و مل خوش خواند دوش بلبل
هات الصبوح هبوا یا ایها السکارا
ای صاحب کرامت شکرانه سلامت
روزی تفقدی کن درویش بی‌نوا را
آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است
با دوستان مروت با دشمنان مدارا
در کوی نیک نامی ما را گذر ندادند
گر تو نمی‌پسندی تغییر کن قضا را

می‌ر/ود ز دستم /صاحب د/لان خدا را
دردا که/ راز پنهان/ خواهد ش/د آشکارا
کشتی ش/کستگانی/م ای باد/ شرطه برخیز
باشد که/ بازبینیم/ دیدار /آشنا را
ده روزه/ مهر گردون/ افسانه/ است و افسون
نیکی به/ جای یاران/ فرصت ش/مار یارا
در حلقه/ی گل و مل/ خوش خواند/ دوش بلبل
هات الص/بوح هبوا/ یا ای ی/ها السکارا
ای صاح/ب کرامت/ شکرانه/ی سلامت
روزی ت/فقدی کن/ درویش/ بی‌نوا را
آسای/ش دو گیتی/ تفسیر/ این دو حرف است
با دوس/تان مروت/ با دشم/نان مدارا
در کوی/ نیک نامی/ ما را گ/ذر ندادند
گر تو ن/می‌پسندی/ تغییر/ کن قضا را

مشق هفته:
تو این دو تا بحر برای هر کدومش 3 تا غزل از حافظ یا هر شاعر دیگری پیدا کنید و تقطیع کنید. برا هر کدوم هم سه بیت از خودتون بگین.

ننوشتین شما مشقای قبلو         وای و وای و وای و وای و وای و وای

یه هفته وخ دارین یالا بجنبین       بای و بای و بای و بای و بای و بای (سایه)

------------------------------

 البته منظورم بیشتر با خودمه که این هفته تنبلی کردم. (سایه)