رکن های معروف :
ازین که دیر شد همگی ببخشید امان از این امان از این ترافیک (سایه)
سلام به همه
در دو جلسه ی قبل طرز ساختن بحر با دو تا از رکن ها رو آموختیم
و آشنا شدیم که چگونه تکرار یک رکن یک بحر به وجود میاره:
الف) بحر ها یی که از تکرار یک رکن به وجود میاد رو متحد الارکان می گیم
یعنی رکن ها با هم متحدند.
ب) ولی همیشه این جور نیست که رکن ها مثل هم باشند.
گاهی از تکرار دو رکن یک بحر ساخته میشه.
مثل: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن
این جور بحرها رو متناوب الارکان می گیم. یعنی دو رکن متناوبن هی تکرار می شن.
ج)گاهی هم ممکنه هیچ رابطه ای بین رکن ها نباشه و کاملا با هم فرق کنن. این جور رکن ها رو مختلف الارکان می گیم .
مثل: مستفعلن مفاعل فعلن
ما در شعر فارسی حدود 300 تا بحر داریم. چیه؟ ترسیدین؟ نترسین چون فقط حدود 20 - 30 تاش کار برد عملی داره و استفاده می شه
ما با این 20 و خورده ای کافیه آشنا بشیم
حالا می گم یه نکته ی مهمو سیصد تابحر داریم، چیه ترسیدین؟
بیس سی تاشو یاد می گیرین بعد اون به مقصد شاعری تون رسیدین (سایه)
این 20 و خورده ای بعضی هاشون متحد الارکانن بعضی متناوب بعضی مختلف.
با یکی از این بحرها آشنا می شیم:
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
مثال :
به سرایی که تو باشی چه غم از هر ماتم
من بیچاره نشستم تک و تنها به زمین
این بحر از 4 تا فعلاتن ساخته می شه که 3 تاش کامله و یکیش ناقص
تقطیع شعر زیر :
یاد باد آن که ز ما وقت سفر یاد نکرد
به وداعی دل غمدیده ما شاد نکرد
آن جوان بخت که میزد رقم خیر و قبول
بنده پیر ندانم ز چه آزاد نکرد
کاغذین جامه به خوناب بشویم که فلک
رهنمونیم به پای علم داد نکرد
دل به امید صدایی که مگر در تو رسد
نالهها کرد در این کوه که فرهاد نکرد
سایه تا بازگرفتی ز چمن مرغ سحر
آشیان در شکن طره شمشاد نکرد
شاید ار پیک صبا از تو بیاموزد کار
زان که چالاکتر از این حرکت باد نکرد
کلک مشاطه صنعش نکشد نقش مراد
هر که اقرار بدین حسن خداداد نکرد
مطربا پرده بگردان و بزن راه عراق
که بدین راه بشد یار و ز ما یاد نکرد
غزلیات عراقیست سرود حافظ
که شنید این ره دلسوز که فریاد نکرد
یاد باد آن /که ز ما وق/ت سفر یا/د نکرد
به وداعی/ دل غمدی/ده ما شا/د نکرد
آن جوان بخ/ت که میزد/ رقم خی/ر و قبول
بنده پی/ر ندانم /ز چه آزا/د نکرد
کاغذین جا/مه به خونا/ب بشویم/ که فلک
رهنمونی/م به پای /علم دا/د نکرد
دل به امی/د صدایی /که مگر در/ تو رسد
نالهها کر/د در این کو/ه که فرها/د نکرد
سایه تا با/زگرفتی/ ز چمن مر/غ سحر
آشیان در/ شکن طر/ره شمشا/د نکرد
شاید ار پی/ک صبا از/ تو بیامو/زد کار
زان که چالا/کتر از این/ حرکت با/د نکرد
کلک مشا/طه صنعش /نکشد نق/ش مراد
هر که اقرا/ر بدین حس/ن خدادا/د نکرد
مطربا پر/ده بگردا/ن و بزن را/ه عراق
که بدین را/ه بشد یا/ر و ز ما یا/د نکرد
غزلیا/ت عراقیس/ت سرود/ حافظ
که شنید این/ ره دلسو/ز که فریا/د نکرد
نکته:
غزلیا/ت عراقیس/ت سرود/ حافظ
یا
غزلیا/ت عراقی/ست سرود/ حافظ
١-در دو صورت فرقی نمی کنه."س" یا هر حرف دیگری وقتی تو تقطیع شخصیت نداره مهم نیست که تو این رکن به حساب بیاد یا تو بعدی. مثه نون ساکنه
٢- اگه دقت کنین رکن اخر یعنی فعلن دو جور خونده می شه:
فع لن و فَعُلن
تن تن و ت ت تن
یعنی ما می تونیم تن اولی رو به 2 تا ت تبدیل کنیم. به جای یک هجای بلند 2 هجای کوتاه
به تقطیع ها نگاه کنید رو رکن اخر، کلمات:
تو رسد - غ سحر - ش مراد - ه عراق مساوی ت ت تن هست
ولی: حافظ تن تن که هر دو یکی هستند.
مشق هفته:
برای این هفته تو این بحری که درس دادیم مصرع اول3 تا غزل از حافظ یا سعدی رو بنویسید
3 تا بیت هم از خودتون بگید.
پر جنب و جوش باشین و درساتونو بخونین
سعی و تلاش شما ، دعای ما و آمین
بای بای 
سایه روشن
