در جلسه ی قبل راجع به رکن صحبت کردیم و این که در هر مصراع ، هر چند هجا رو یک رکن به حساب میاریم.
رکن ها ممکنه 5 هجایی، 4 هجایی، 3 هجایی، دو هجایی و یک هجایی باشند.
ده تا رکن 4 هجایی
پنج تا 3 هجایی
دو تا 2 هجایی
دو تا 5 هجایی
و یک عدد 1 هجایی
کلا 20 رکن هست که نصفش 4 هجایی است.
دوستان جدول ضرب دوران مدرسه یادتون هست که چه جوری یاد گرفتیم؟
فقط با تکرار. اونقده گفتیم و تکرار کردیم تا کاملا حفظ شدیم.
دو دو تا چهار تا
دو سه تا شیش تا
شیش هفت تا چل و دو تا
پنج شیش تا سی تا
دو دو تا چهارتا هف هلشتا هوارتا(سایه) ![]()
حالا دیگه اونقد تکرار کردیم که وقتی میگیم پنج نه تا بی معطلی و فکر کردن جواب میدیم چل و پنج تا
اون که صد تا بود حفظ شدیم. این که 20 تاست. نمیتونیم حفظ کنیم؟
می تونیم.
می دونم من که استعداد تو هست فراوان تر ازین بحثـــــــای اینجـــا
به آن مغــــــــزت فقــــــط باید بیاری یه کوچولو فشار ای ناز بابا (سایه)
ده تا رکن 4 هجایی عبارتند از:
تن ت تن تن = فاعلاتن = faa / e / laa/ ton
تن ت تن ت = فاعلاتُ = faa / e / laa / to
ت ت تن تن = فعلاتن = fa / e / laa / ton
ت ت تن ت = فعلاتُ= fa / e / laa / to
ت تن تن تن = مفاعیلن = ma / faa / ee / lon
ت تن تن ت = مفاعیلُ = ma / faa / e / lo
ت تن ت تن = مفاعلن = ma / faa / e / lon
تن تن ت تن = مستفعلن = mos / taf / a / lon
تن تن ت ت = مستفعلُ = mos / taf / a / lo
تن ت ت تن = مفتعلن = mof / ta / e / lon
اگر دقت کنید میبینید در حقیقت این ها ده تا هم نیست و 6 تاست چون 4 تای دیگه با حذف "ن " اخر و گذاشتن حرکت پیش (ضمه) روی "ل" درست شده:
فاعلاتن ........... فاعلاتُ
فَعِلاتن.............. فعلاتُ
مفاعیلن............. مفاعیلُ
مستفعلن............ مستفعلُ
خب پس کار راحت تر شد. یعنی تو این چهار تا، هجای بلند آخر به کوتاه تبدیل شده است.
چون اکثر شعر های فارسی با این 10 تا رکن سر و کار داره ما هم کار آموزش رو از جیسه ی آینده با این 10 تا آغاز می کنیم.
پنج تا رکن 3 هجایی عبارتند از:
ت ت تن = فَ-عِ لن= فعلن = fa / e/ lon
تن ت تن = فاعلن = faa / e/ lon
ت تن تن = فعولن = fa / oo/lon
تن تن تن = مفعولن = maf / oo/ lon
تن تن ت = مفعولُ= maf / oo/ lo
دو تا رکن 2 هجایی:
ت تن = فَعَل = fa / al
تن تن = فع لن =fa / lon
دو تا رکن 5 هجایی عبارتند از:
تن تن ت تن تن = مستفعلاتن = mos / taf / e / laa / ton
ت ت تن ت تن = متفاعلن = mo / ta / faa / e / lon
تک رکن 1 هجایی عبارتند از:
تن = فع = fa
نکته ها:
- یادتون باشه همیشه رکن های تک و دو هجایی آخر مصرع میاد.
- دوستان متوجه باشید که این کلمات هیچ معنایی ندارند و فقط برای نام گذاری رکن هاست.
- هر مصرع ممکنه با تکرار یک رکن 3 هجایی یا 4 هجایی به وجود بیاد.
ممکن هم هست از ترکیب اونا به وجود بیاد. در درس هفته ی اینده به ساختن شعر با این رکن ها می پردازیم. ولی تا اون موقع لازمه که شما این 20 تا کلمه رو خوب حفظ کرده باشین.
تمرین برای هفته:
هر رکن را با نت آن اقلا ده مرتبه رنگ بگیرید و تکرار کنید تا حفظ شوید.
مثلا:
تن تن ت تن مستفعلن تن تن ت تن مستفعلن تن تن ت تن مستفعلن...
ت ت تن تن فعلاتن ت ت تن تن فعلاتن ت ت تن تن فعلاتن...
این مر تبه حفظیه تکلیــــف هفته ی ما
باید بشین انیشتین شروع کنین د یالا (سایه)![]()
خب دیگه/ تا جلسه ی بعد
خواهر برادرای گلم
همتون رو به خدا می سپارم
موفق باشین (سایه روشن) 


